{"id":20530,"date":"2016-09-22T16:08:27","date_gmt":"2016-09-22T14:08:27","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=20530"},"modified":"2016-10-20T10:28:04","modified_gmt":"2016-10-20T08:28:04","slug":"hamburg-1883-2016-der-noerdliche-grasbrook-damals-und-heute","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=20530","title":{"rendered":"Hamburg 1883 | 2016 &#8211; Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"21025\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=21025\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg\" data-orig-size=\"1000,352\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2logo05-hamburg-1883-2016-1000px\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-21025\" style=\"margin-bottom: 25px; margin-top: 25px;\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg\" alt=\"2logo05-hamburg-1883-2016-1000px\" width=\"628\" height=\"221\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg 1000w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px-150x53.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px-300x106.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px-768x270.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><br \/>\nIn unserer neuen sechsteiligen Serie &#8220;Hamburg 1883 | 2016 &#8211; Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute&#8221; m\u00f6chten wir Ihnen in den n\u00e4chsten Wochen Fotos pr\u00e4sentieren, die kurz vor dem Baubeginn der Speicherstadt auf den damaligen Wohngebieten des n\u00f6rdlichen Grasbrooks, den ehemaligen Elbinseln Kehrwieder und Wandrahm, entstanden sind.<\/p>\n<p>Der Fotograf Georg Koppmann hat das Areal der heutigen Speicherstadt &#8211; Weltkulturerbe seit 2015 &#8211; in zahlreichen Fotos im Auftrag der Stadt Hamburg im Oktober 1883 dokumentiert. Die Sammlung &#8220;<a href=\"http:\/\/resolver.sub.uni-hamburg.de\/goobi\/PPN799327638\" target=\"_blank\">Hamburg 1883. Aufnahmen der niederzulegenden Stadttheile<\/a>&#8221; zeigt 36 Ansichten, frisch von der Stabi digitalisiert und komplett <a href=\"http:\/\/resolver.sub.uni-hamburg.de\/goobi\/PPN799327638\" target=\"_blank\">downloadbar<\/a>.<\/p>\n<p>Anl\u00e4\u00dflich dieser elektronischen Ausgabe erscheint in den n\u00e4chsten sechs Wochen jeweils Donnerstag ein Blogartikel mit je sechs Bildern dieser Sammlung.\u00a0Dabei wird jedem Bild\u00a0eine aktuelle Fotografie vom &#8211; wo es m\u00f6glich war &#8211; gleichen Standort aufgenommen gegen\u00fcbergestellt. Zus\u00e4tzlich werden kurze Anmerkungen die Bilder in Beziehung setzen. Auf diese Weise m\u00f6chten wir visuell einen spannenden Bogen vom Fr\u00fcher zum Jetzt schlagen. Als Orientierungshilfe f\u00fcr die historischen Aufnahmen steht zus\u00e4tzlich ein <a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Ausschnitt-Kt-H-180-1-1868.jpg\" target=\"_blank\">Ausschnitt eines amtlichen Hamburger Stadtplans von 1868<\/a> (Signatur: Kt H 180: 1,1868\u00a0 <a href=\"http:\/\/resolver.sub.uni-hamburg.de\/goobi\/PPN612298167\" target=\"_blank\">Gesamtdownload<\/a>) f\u00fcr Sie zur Verf\u00fcgung.<a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=20530#stadtplan\"><sup>1<\/sup><\/a><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong id=\"Bild 1\">Bild 1: Brook nach dem Sande zu gesehen<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"21188\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=21188\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px.jpg\" data-orig-size=\"1500,525\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-brooksfleet-1500px\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px-1024x358.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-21188\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px-1024x358.jpg\" alt=\"01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-brooksfleet-1500px\" width=\"628\" height=\"220\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px-1024x358.jpg 1024w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px-150x53.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px-300x105.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px-768x269.jpg 768w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOKSFLEET-1500px.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/a><br \/>\nDie Stra\u00dfe &#8220;Brook&#8221; verlief 1883 vor dem Bau der Speicherstadt etwa entlang der heutigen n\u00f6rdlichen Uferbebauung des Brooksfleets zwischen der Stra\u00dfe &#8220;Auf dem Sande&#8221; und der Kibbelstegbr\u00fccke. D.h. das heutige Brooksfleet verl\u00e4uft auf der ehemaligen s\u00fcdlichen Stra\u00dfenbebauung des historischen &#8220;Brooks&#8221;, der heutige &#8220;Brook&#8221; etwa auf der n\u00f6rdlichen Stra\u00dfenbebauung der historischen gleichnamigen Stra\u00dfe. Daher wurde f\u00fcr das aktuelle Foto stellvertretend einerseits das Brooksfleet von der Kibbelstegbr\u00fccke sowie andererseits die heutige Stra\u00dfe &#8220;<a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/01-brook-nach-dem-sande-zu-gesehen-BROOK-1500px.jpg\" target=\"_blank\">Brook<\/a>&#8221; Richtung &#8220;Auf dem Sande&#8221; aufgenommen. Das Brooksfleet wurde zusammen mit dem Kehrwiederfleet beim Bau der Speicherstadt neu angelegt, und sie durchtrennen ziemlich gerade von West nach Ost die Kehrwieder-Insel.<a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=20530#stadtplan\"><sup>2<\/sup><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bild 2: Pickhuben vom Altst\u00e4dter Neuerweg aus gesehen<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20604\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=20604\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen.jpg\" data-orig-size=\"1000,728\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-20604\" style=\"margin-bottom: 0px; margin-top: 0px;\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen.jpg\" alt=\"02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen\" width=\"628\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen.jpg 1000w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen-150x109.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen-300x218.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/02-Pickhuben-von-altstaedter-neuer-weg-aus-gesehen-768x559.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/a><br \/>\nAuch den &#8220;Pickhuben&#8221; gibt es heute noch, er verl\u00e4uft allerdings etwas s\u00fcdlicher als der historische. Er beginnt am &#8220;Sandtorkai&#8221; und m\u00fcndet in den heutigen &#8220;Brook&#8221;, der Stra\u00dfe n\u00f6rdlich des Brooksfleets. Vor dem Bau der Speicherstadt begann er jedoch erst am &#8220;Kannengie\u00dferort&#8221;. Das St\u00fcck vom &#8220;Sandtorkai&#8221; bis zum &#8220;Kannengie\u00dferort&#8221; war der &#8220;Altst\u00e4dter Neuerweg&#8221;. Der Standort f\u00fcr das aktuelle Bild befindet sich also an der Kreuzung &#8220;Pickhuben\/Kannengie\u00dferort&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong id=\"Bild 3\">Bild 3: Eingang in die Stra\u00dfe Beim Winserbaum<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"21189\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=21189\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px.jpg\" data-orig-size=\"1500,574\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px-1024x392.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-21189\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px-1024x392.jpg\" alt=\"03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px\" width=\"628\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px-1024x392.jpg 1024w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px-150x57.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px-300x115.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px-768x294.jpg 768w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/03-eingang-in-die-strasse-beim-winserbaum-1500px.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/a><br \/>\n\u201eBeim Winserbaum\u201c verlief von Norden nach S\u00fcden, beginnend an der \u201eBrauerstra\u00dfe\u201c, heute \u201eWilly-Brandt-Stra\u00dfe\u201c auf H\u00f6he des \u201eMe\u00dfberges\u201c, bis zum \u00f6stlichen Ende des \u201eDovenfleets\u201c, Stra\u00dfe wie Fleet gleicherma\u00dfen. Die Stra\u00dfe existiert heute nicht mehr. Diese Aufnahme geh\u00f6rt zu wenigen dieser Sammlung, die nicht auf dem Gebiet der heutigen Speicherstadt entstanden sind, sondern am n\u00f6rdlichen Ufer des heutigen Zollkanals um die Stra\u00dfe \u201eDovenfleet\u201c herum, deren Uferbebauung auch den Bauma\u00dfnahmen zur Errichtung der Speicherstadt zum Opfer fallen mu\u00dfte. Aus diesem Grund hat Georg Koppmann sie dokumentiert und in diese Sammlung aufgenommen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bild 4: Westende vom Kehrwieder<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"21190\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=21190\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px.jpg\" data-orig-size=\"1500,511\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"04-westende-vom-kehrwieder-a-1500px\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px-1024x349.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-21190\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px-1024x349.jpg\" alt=\"04-westende-vom-kehrwieder-a-1500px\" width=\"628\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px-1024x349.jpg 1024w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px-150x51.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px-300x102.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px-768x262.jpg 768w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/04-westende-vom-kehrwieder-A-1500px.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/a><br \/>\nDas Bild von 1883 dokumentiert die letzte Bebauung am Westende der Kehrwieder-Insel. Das aktuelle Foto zeigt in etwa in gleicher Richtung blickend die heutigen baulichen Gegebenheiten. Der gegenw\u00e4rtige Standort befand sich s\u00fcdlich des Kehrwieder-Fleets. Das Kehrwieder-Fleet gab es 1883 noch nicht und auch bei der Kehrwiederspitze bzw. der ganzen Kehrwiederinsel wurden beim Bau der Speicherstadt gro\u00dfe landschafts- und hafenbauliche Ver\u00e4nderungen und Begradigungen vorgenommen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong id=\"Bild 5\">Bild 5: Brook von Osten aus gesehen<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-A-1500px.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20687\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=20687\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df.jpg\" data-orig-size=\"9300,3057\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df-1024x337.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-20687\" style=\"margin-bottom: 0px; margin-top: 0px;\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df-1024x337.jpg\" alt=\"05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df\" width=\"628\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df-1024x337.jpg 1024w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df-150x49.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df-300x99.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-ganz-gro\u00df-768x252.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/a><br \/>\nDas Foto zeigt die Stra\u00dfe &#8220;Brook&#8221; von Bild 1 von ihrem \u00f6stlichen Eingang aus. Hier kann man sie nur bis zur ersten leichten Biegung einsehen, da sie in einem leichten Bogen nach Westen verl\u00e4uft. Auf Bild 1 wird sie hingegen etwa von ihrer Mitte aus bis zur n\u00e4chsten westlichen Kreuzung gezeigt. Die aktuellen Aufnahmen zeigen wie bei Bild 1 wieder einerseits das heutige Brooksfleet sowie andererseits die heutige Stra\u00dfe &#8220;<a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/05-brook-von-osten-aus-gesehen-B-1500px.jpg\" target=\"_blank\">Brook<\/a>&#8220;, da die historische Stra\u00dfe nahezu dazwischen verlief. Beide Bilder sind auf H\u00f6he der Kibbelstegbr\u00fccke entstanden.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong id=\"Bild 6\">Bild 6: Kleines Fleth vom Sandthorquai aus gesehen<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"21193\" data-permalink=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?attachment_id=21193\" data-orig-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px.jpg\" data-orig-size=\"1500,509\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px-1024x347.jpg\" class=\"aligncenter wp-image-21193\" src=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px-1024x347.jpg\" alt=\"06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px\" width=\"628\" height=\"213\" srcset=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px-1024x347.jpg 1024w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px-150x51.jpg 150w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px-300x102.jpg 300w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px-768x261.jpg 768w, https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-1500px.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/a><br \/>\nDie Stra\u00dfe &#8220;Kleines Fleth&#8221; mu\u00dfte beim Bau der Speicherstadt dem Brooksfleet und dessen s\u00fcdlicher Bebauung weichen. Sie f\u00fchrte den &#8220;Kannengie\u00dferort&#8221; in einem leichten S\u00fcdwestschwung weiter zum &#8220;Sandtorquai&#8221;, in den sie nahe der &#8220;Kibbeltwiete&#8221; m\u00fcndete, heute ann\u00e4hernd dort, wo die Kibbelstegbr\u00fccke auf den &#8220;Sandtorkai&#8221; trifft. Die Stra\u00dfe selbst war ein erst 1860\u00a0zugesch\u00fcttetes Fleet \u00a0gleichen Namens, die Verl\u00e4ngerung des vorspeicherst\u00e4dtischen\u00a0Kehrwieder- und Brooksfleets. Der beim Bau der Speicherstadt wiederhergestellte Wasserdurchstich direkt westlich vom heutigen &#8220;Kannengie\u00dferort&#8221; vom Zollkanal zum Brooksfleet, das heutige <a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-KLEINES-FLEET-HEUTE1-1500px.jpg\" target=\"_blank\">Kleine<\/a> <a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/06-kleines-fleth-vom-sandthorquai-aus-gesehen-KLEINES-FLEET-HEUTE2-1500px.jpg\" target=\"_blank\">Fleet<\/a>, entspricht also &#8211; \u00e4hnlich wie das heutige Kehrwieder- bzw. Brooksfleet &#8211; einem teilweise R\u00fcckgriff auf fr\u00fchere hafenbauliche Verh\u00e4ltnisse.<\/p>\n<p>Der n\u00e4chste Artikel aus dieser Serie erscheint am 29.9.2016. Alle bereits erschienenen Artikel dieser Blog-Serie k\u00f6nnen Sie <a href=\"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?tag=hamburg1883\" target=\"_blank\">hier<\/a> aufrufen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p><sup id=\"stadtplan\">1<\/sup> Der Stadtplan von 1868 ist von den bereits von der Stabi digitalisierten Stadtpl\u00e4nen vor 1883 der detailreichste amtliche f\u00fcr die zweite H\u00e4lfte des 19. Jahrhunderts. Alle wesentlichen Gegebenheiten, die auf den Fotos von Georg Koppmann zu sehen sind, spiegelt er trotz des 15 Jahre fr\u00fcheren Erscheinens wieder.<\/p>\n<p><sup id=\"stadtplan\">2<\/sup> Die Kehrwiederinsel wurde bis in die Mitte des 19. Jahrhunderts bereits von einem West-Ost-Fleet durchzogen. Es wurde wie heute nach den Stra\u00dfenz\u00fcgen, an die es stie\u00df, Kehrwieder- und Brooksfleet genannt. Es verlief hinter den ehemaligen Wallanlagen, also etwa auf der Nordbebauung des heutigen &#8220;Sandtorkais&#8221; und wurde wegen hafenbaulicher Ver\u00e4nderungen 1852\/54 zugesch\u00fcttet. Die Anlage der Speicherstadt griff also modifiziert auf fr\u00fchere hafenbauliche Gegebenheiten zur\u00fcck.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In unserer neuen sechsteiligen Serie &#8220;Hamburg 1883 | 2016 &#8211; Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute&#8221; m\u00f6chten wir Ihnen in den n\u00e4chsten Wochen Fotos pr\u00e4sentieren, die kurz vor dem Baubeginn der Speicherstadt auf den damaligen Wohngebieten des n\u00f6rdlichen Grasbrooks, den ehemaligen Elbinseln Kehrwieder und Wandrahm, entstanden sind. Der Fotograf Georg Koppmann hat das Areal der [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":true,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1,17,13],"tags":[29,105],"class_list":["post-20530","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1","category-hamburg","category-das-besondere-buch","tag-hamburg-2","tag-hamburg1883"],"views":5824,"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7hfNR-5l8","jetpack-related-posts":[{"id":21261,"url":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=21261","url_meta":{"origin":20530,"position":0},"title":"Hamburg 1883 | 2016: Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute, Teil 5","author":"HS","date":"20-10-16","format":false,"excerpt":"1883 erhielt der Fotograf Georg Koppmann von der Stadt Hamburg den Auftrag, die Wohngebiete, die durch den Bau der Speicherstadt abgerissen werden sollten, zu fotografieren. Von diesen Aufnahmen befinden sich 36 Bilder in der Sammlung \"Hamburg 1883. Aufnahmen der niederzulegenden Stadttheile\", die k\u00fcrzlich von der Stabi digitalisiert wurde und komplett\u2026","rel":"","context":"In &quot;Aktuelles&quot;","block_context":{"text":"Aktuelles","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?cat=1"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/30-muehrenfleth-von-der-kleinen-jungfernbruecke-aus-gesehen-0624-30-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/30-muehrenfleth-von-der-kleinen-jungfernbruecke-aus-gesehen-0624-30-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/30-muehrenfleth-von-der-kleinen-jungfernbruecke-aus-gesehen-0624-30-01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/30-muehrenfleth-von-der-kleinen-jungfernbruecke-aus-gesehen-0624-30-01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":21324,"url":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=21324","url_meta":{"origin":20530,"position":1},"title":"Hamburg 1883 | 2016: Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute, Teil 6","author":"HS","date":"27-10-16","format":false,"excerpt":"Heute erscheint der sechste und letzte Teil unserer Blog-Serie \"Hamburg 1883 | 2016: Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute\". Wir hatten die Erstellung der elektronischen Ausgabe der Fotosammlung \"Hamburg 1883. Aufnahmen der niederzulegenden Stadttheile\" zum Anla\u00df genommen, diese historischen Bilder in unserem Blog n\u00e4her zu pr\u00e4sentieren. Kurz vor Beginn der\u2026","rel":"","context":"In &quot;Aktuelles&quot;","block_context":{"text":"Aktuelles","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?cat=1"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/36-dovenfleth-0328-36-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/36-dovenfleth-0328-36-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/36-dovenfleth-0328-36-01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/36-dovenfleth-0328-36-01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":21140,"url":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=21140","url_meta":{"origin":20530,"position":2},"title":"Hamburg 1883 | 2016: Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute, Teil 4","author":"HS","date":"13-10-16","format":false,"excerpt":"Der vierte Teil unserer sechsteiligen Blog-Serie \"Hamburg 1883 | 2016 - Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute\" zeigt Ansichten vom Kannengie\u00dferort, dem Sandtorkai, dem Kehrwieder und dem Altst\u00e4dter Neuerweg von 1883. Sie wurden in den damaligen Wohngebieten der Elbinseln Kehrwieder und Wandrahm im Auftrag der Stadt Hamburg von Georg Koppmann\u2026","rel":"","context":"In &quot;Aktuelles&quot;","block_context":{"text":"Aktuelles","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?cat=1"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/21-dovenfleth-vom-winserbaum-aus-gesehen-0319-21-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/21-dovenfleth-vom-winserbaum-aus-gesehen-0319-21-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/21-dovenfleth-vom-winserbaum-aus-gesehen-0319-21-01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/21-dovenfleth-vom-winserbaum-aus-gesehen-0319-21-01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":20987,"url":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=20987","url_meta":{"origin":20530,"position":3},"title":"Hamburg 1883 | 2016 &#8211; Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute, Teil 2","author":"HS","date":"29-09-16","format":false,"excerpt":"Der zweite Teil unserer sechsteiligen Blog-Serie \"Hamburg 1883 | 2016 - Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute\" pr\u00e4sentiert weitere sechs Fotos, die 1883 kurz vor dem Baubeginn der Speicherstadt entstanden sind. Der Fotograf Georg Koppmann hatte sie im Auftrag der Stadt Hamburg aufgenommen. Sie sind mit weiteren 30 in der\u2026","rel":"","context":"In &quot;Aktuelles&quot;","block_context":{"text":"Aktuelles","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?cat=1"},"img":{"alt_text":"2logo05-hamburg-1883-2016-1000px","src":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":21074,"url":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=21074","url_meta":{"origin":20530,"position":4},"title":"Hamburg 1883 | 2016 \u2013 Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute, Teil 3","author":"HS","date":"06-10-16","format":false,"excerpt":"Im dritten Teil unserer sechsteiligen Blog-Serie \"Hamburg 1883 | 2016 - Der n\u00f6rdliche Grasbrook damals und heute\" f\u00fchrt die Zeitreise wieder ins Jahr 1883 in das Gebiet der heutigen Speicherstadt. Weitere sechs der insgesamt 36 Fotos aus der Sammlung \"Hamburg 1883. Aufnahmen der niederzulegenden Stadttheile\" von Georg Koppmann geleiten Sie\u2026","rel":"","context":"In &quot;Aktuelles&quot;","block_context":{"text":"Aktuelles","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?cat=1"},"img":{"alt_text":"2logo05-hamburg-1883-2016-1000px","src":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/2logo05-hamburg-1883-2016-1000px.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":4195,"url":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?p=4195","url_meta":{"origin":20530,"position":5},"title":"Gastspiel des Theaters in der Speicherstadt: SPEICHERSTADT STORY (23.-26.2.)","author":"MG","date":"26-01-11","format":false,"excerpt":"Die Geschichte der Entstehung der Hamburger Speicherstadt - eine musikalische Bilderreise. Wussten Sie, dass Hamburg schon einmal eine HafenCity hatte? Wussten Sie, dass der 'Sprung \u00fcber die Elbe' bereits 1883 diskutiert wurde? Und was der K\u00f6lner Dom mit Hamburg zu tun hat? \u201eGibt es wohl in ganz Hamburg ein h\u00fcbscheres\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ausstellungen und Veranstaltungen&quot;","block_context":{"text":"Ausstellungen und Veranstaltungen","link":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/?cat=9"},"img":{"alt_text":"Speicherstadt: Alter Wandrahm","src":"https:\/\/i0.wp.com\/blog.sub.uni-hamburg.de\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/alter-wandrahm-kl.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20530"}],"version-history":[{"count":175,"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21347,"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20530\/revisions\/21347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.sub.uni-hamburg.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}